Wereldomroep

• Algemene informatie over Sinterklaas (Word doc.)
• Sinterklaasliedjes (Word doc.)
• Zelf pepernoten maken (Word doc.)
• Zelf speculaas maken (Word doc.)
• Sinterklaaskleurplaat 1 (Word doc.)
• Sinterklaaskleurplaat 2 (Word doc.)
• Sinterklaaskleurplaat 3 (Word doc.)
• Sinterklaaskleurplaat 4 (Word doc.) 

Sinterklaas goedheiligman, Sinterklaas kapoentje, Sint Nicolaas of gewoon Sint. Sinterklaas kent veel namen en minstens evenveel fabels. De geschiedenis van Sinterklaas gaat al bijna 1700 jaar terug. Wie was Sinterklaas en wat vieren we eigenlijk?

Wie was Sinterklaas?
Of je nu gelooft in Sinterklaas of niet, zeker is dat Sinterklaas echt heeft bestaan! In het jaar 270 werd een zekere Nicolaas geboren in het havenstadje Patara in de provincie Lycië in klein Azië (het huidige Turkije). Het stadje bestaat niet meer. Nicolaas was de zoon van een rijke koopman. Hij werd priester en op zijn 19e bisschop van Myra. Dat zou hij vijftig jaar lang zijn. De bisschop was een gerespecteerd en geliefd man. Er zijn veel verhalen overgeleverd die vertellen over zijn liefdadigheid (hij hielp veel mensen) en over de wonderen die hij zou hebben verricht. Nicolaas overleed op 6 december rond het jaar 340. Hij werd bijgezet in een speciaal voor hem gebouwde kerk in Myra. Na zijn dood werd Nicolaas heilig verklaard, en heette voortaan Sint Nicolaas (Later werd dit Sinterklaas). In 1087 veroverden de Turken de stad Myra. Om te voorkomen dat de heilige Nicolaas in handen van de moslims zou vallen, namen kooplieden het lichaam mee naar de Italiaanse havenstad Bari. Ze begroeven hem in de speciaal gebouwde Sint-Nicolaaskathedraal van Bari. Het graf van Sint Nicolaas is er nog steeds te bezoeken.

Waarom zingen we dat Sinterklaas uit Spanje komt?
Bari was in de tijd dat het lichaam van Sinterklaas uit Myra werd gehaald in Spaanse handen. Zo zou het verhaal zijn ontstaan dat Sinterklaas uit Spanje komt. Een andere verklaring kan zijn dat het rooms-katholieke Spanje in de Middeleeuwen heerste over de toenmalige Nederlanden. De heilige Sint Nicolaas was ook katholiek. Nederlanders maakten er dus al snel van dat Sint uit Spanje kwam. Bovendien aten mensen toen ook al allerlei lekkernijen bij de Sinterklaasviering, zoals zoete amandelen, vijgen en appeltjes van oranje (mandarijnen). Dit soort snoepgoed kwam uit Spanje. Vandaar dat mensen elkaar vertelden dat Sinterklaas dit voor hen uit Spanje meebracht.

Waarom vieren we Sinterklaas op 5 december?
Met Sinterklaas herdenken we de sterfdag van de heilige Nicolaas. Het feest is op 5 december en niet op 6 december, de dag waarop hij stierf, omdat het in het katholieke gebruikelijk is iemand de dag voor zijn sterfdag te herdenken. Sinterklaas is dus niet het feest van de verjaardag van Sint Nicolaas, maar zijn herdenkingsdag. Toch is 5 december de dag van het geven en ontvangen van cadeautjes. Dit gebruik verwijst naar de liefdadigheid van Sinterklaas tijdens zijn leven.

Waarom is Sint zo'n kindervriend?
In de Middeleeuwen had iedereen een soort beschermheer, een patroonheilige. Sint Nicolaas was de beschermheer van bakkers, zeelieden, reizigers, kooplui en van scholieren. Daarom was hij erg geliefd bij jongeren en kinderen. Ook zijn over deze heilige veel legendes waarin kinderen voorkomen. Zo redde Sinterklaas een meisje uit een kokend bad. Haar moeder was naar de kerk gegaan en had vergeten dat ze haar baby in een teiltje op het vuur had gezet. De heilige Nicolaas redde het kind net op tijd. Legendes zijn verzinsels die hun eigen leven zijn gaan leiden. De heiligen van vroeger waren als de popsterren van tegenwoordig. Zoals beroemdheden nu in de roddelbladen staan, zo vertelden de mensen vroeger allerlei verhalen over de heiligen.

Waar komt het boek van Sinterklaas vandaan?
De heilige Sint Nicolaas staat op een aantal schilderijen van vroeger met een boek afgebeeld. Dat is in de loop der tijd een eigen leven gaan leiden.

Waarom rijdt de Sint op een schimmel?
De rijke adel, kerkelijken en ook heiligen zoals Sint Nicolaas, reden vroeger op paarden. Ooit werd een schilderij gemaakt waarop de Sint op een wit paard zat. Iedereen vond dat erg mooi, dus vanaf toen zeiden de mensen dat Sinterklaas altijd op een schimmel reed.

Waarom zetten kinderen hun schoenen bij de schoorsteen?
Dat komt door een legende uit de 8e eeuw. Het verhaal gaat over drie heel arme meisjes. Die hadden zo weinig geld dat niemand met ze wilde trouwen. Sint zou op 5 december stiekem 's nachts zijn langsgelopen en door een hoog raam gouden munten naar binnen hebben gegooid. Mensen vertelden dat verhaal aan elkaar door, en het hoge raam werd steeds hoger en hoger. In de loop der tijd werd het zelfs een schoorsteen. Mensen zetten hun schoen bij de schoorsteen om de gouden munten op te vangen. Door dit verhaal is ook de traditie van het geven van chocolademuntjes ontstaan.

Waarom heeft Sinterklaas zwarte Pieten bij zich?
Op een tekening uit een van de eerste Sinterklaasboekjes (halverwege 19e eeuw) stond naast de Sint een zwarte knecht afgebeeld. Dit boekje was heel populair, bijna alle kinderen hadden het. Voor veel kinderen was het daarom de normaalste zaak van de wereld dat Sinterklaas een zwarte knecht bij zich had. Voortaan stond er in alle kinderboeken een Zwarte Piet naast de Sint.

Hebben andere landen ook een Sinterklaas?
Sint Nicolaas is in veel landen een heilige. Maar het Sinterklaasfeest is inmiddels overal afgeschaft, behalve in Nederland. Dat komt doordat in veel landen de protestanten in de 17e eeuw de baas werden. Het Sinterklaasfeest was een katholiek feest en werd door veel regeringen verboden. Ook van de Nederlandse overheid mochten kinderen hun schoentje niet zetten. De politie stormde zelfs op 5 december huizen binnen om te controleren of er Sinterklaas gevierd werd! Toch vonden Nederlandse kinderen het zo'n leuk feest dat ze het jarenlang stiekem vierden. Daarna mocht het toch weer in het openbaar gevierd worden.

Wanneer komt Sinterklaas naar Nederland?
De intocht van Sinterklaas is altijd drie weken voor 5 december, ieder jaar in een andere stad.
De eerste officiële intocht van Sinterklaas was in 1934 in Amsterdam.
Dit jaar komt de goedheiligman op zaterdag 13 november aan in Harderwijk.
De intocht wordt live op de televisie uitgezonden (1).
Op de kade staan duizenden kinderen en hun ouders de Sint op te wachten en zingen liedjes.
In de weken erna houden steden en dorpen hun eigen intocht van Sinterklaas.
(1) In het buitenland is de intocht te zien op BVN-TV
Kijk op www.bvn.tv voor meer informatie

Vragen en opdrachten
1. Vieren ze in het land waar jij woont ook Sinterklaas? Heeft hij dezelfde naam of noemen ze hem anders? Wordt het feest anders gevierd dan in Nederland?

2. Is er in jouw land een ander feest dat lijkt op Sinterklaas?

© WereldKIDS - Radio Nederland Wereldomroep