• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 

Het Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie is op zoek naar sinterklaasgedichten uit de Tweede Wereldoorlog. Het NIOD roept iedereen op om zich te melden, die op zolder sinterklaasgedichten uit de oorlog heeft rondzwerven.

Sint in de riksja tijdens de oorlog Foto: NIOD

Aan de hand van de gevonden gedichten wil historica Hinke Piersma een gedichtenbundel samenstellen, die volgend jaar rond Sinterklaas uit moet komen. Volgens het NIOD is nog niet eerder een dergelijke dichtbundel verschenen.

Huiselijk verzet
Nederlanders bleven tijdens de Duitse bezetting gewoon Sinterklaas vieren. Voor zover het kon gaf men elkaar cadeau's en schreef men gedichten. Piersma hoopt dat die gedichten een verrassende inkijk zullen geven in het dagelijks leven tijdens de oorlog.

Hoe kwam ze op het idee voor dit onderzoek? "Ik zag een collectie van een Joods echtpaar en die bevatte ook twee sinterklaasgedichten met een hoog verzetsgehalte. Ik zie die gedichten als een soort klein verzet in huiselijke kring."

Ook de overheid deed via radio Oranje mee aan dit kleine verzet tegen de Duitse bezetters. Zo werd het volgende sinterklaasgedicht over het bombardement van Rotterdam voorgelezen:

Seyss-Inquart, een dier fijne heren...
die Rotterdam liet bombarderen...
die steelt onze repen en ook speculaas...
en speelt dan in Rotterdam zelf Sinterklaas

Piersma ziet dit gedicht als een poging om commentaar te leveren op de verschrikkingen van de Tweede Wereldoorlog. "Het is ook een manier om iets te doen aan het moreel van de bevolking. Te laten zien dat men in Londen ook zeer betrokken was bij de situatie in Nederland."

Nuttige voorwerpen
Er zijn tussen 1940-1945 natuurlijk ook heel veel gedichten geschreven die niet naar de oorlog of de Duitsers verwezen. Piersma wil ze graag verbinden met historisch onderzoek, of het nu om verzetspoezië ging of niet. "Er is ook heel veel geschreven over de schaarste. Een ander interessant facet: wat gaf men elkaar eigenlijk nog. Nuttige voorwerpen raakten in trek."

De bundel die volgend jaar uitkomt moet een combinatie worden van sinterklaasgedichten en hun historische achtergrond. "Dan kan het over de Hongerwinter gaan, maar ook de geschiedenis van een bepaalde familie vertellen."

Mensen die Sinterklaasgedichten uit de oorlog beschikbaar willen stellen, kunnen mailen naar H.Piersma@niod.nl of schrijven naar het NIOD, Herengracht 380, 1016 CJ Amsterdam.